Natuurgebied De Suyderbraeck

De Suyderbraeck is gelegen in de gemeente Koggenland. Aan de noordzijde is het gebied begrensd door tuinen van het dorp scharwoude. Aan de oostzijde ligt de spoorbaan Enkhuizen- Amsterdam en aan de westzijde de Zesstedenweg en de provinciale weg N247. Aan de zuidzijde grenst het aan de oude waterling ‘ Het Schot’

Het huidige landschap van ‘De Suyderbraeck’ is ontstaan door ontginningen in het begin van het tweede milennium. Het land bestond voor de ontginningsperiode uit een enorm veenkussen dat was ontstaan achter de strandwallen van de Noordzee en het toen nog voornamelijk zoete Flevomeer? Over de eerste veroveringen van het veen bestaan verschillende theorieën. Men veronderstelt dat de eerste bewoning midden op de veenkussens plaatsvond. Landbouw speelde toen nog een geringe rol..Later werden de ontginningen, al dan niet geregeld door hogerhand, vanaf de oeverwallen van veenstroompjes uitgevoerd. Dit is zichtbaar in het land aan de verschillende zogenaamde ontginningsfronten waarvan de oudste op de oeverwallen lagen. De Grosthuizergouw is zoals de naam al verborgen zit, een veenriviertje waarlangs het ontginningsfront lag. Vanuit de langgerekte dorpen trok men het veen in om te ontginnen voor akkerbouw. Pas in een latere periode nam men het land in gebruik om het vee te weiden.

Om het veen van voldoende mineralen te voorzien groef men onder het veendek de klei weg en vulde de gaten met afval en afgegraven veen. Deze gaten zijn nadat het veendek door ontwatering vaak volledig is verdwenen, in het maaiveld zichtbaar. Deze zogenaamde “Daliegaten” bevatten veenresten die nu als kommen zichtbaar zijn in het weiland. Bij het afgraven van de oevers in “De Suyderbraeck” zijn de in doorsnede 3 à 4 meter grote gaten als bruine ronde vlakken zichtbaar geworden.

Door ontwatering oxideerde het veen en kwam het land lager te liggen dan de zeespiegel. In de vroege Middeleeuwen werd de Westfriesche Omringdijk aangelegd om het land te beschermen tegen het oprukkende water van de Zuiderzee. De dijken uit deze tijd braken regelmatig door. In de dijkdoorbraak ontstond door het kolkende water een ‘wiel’ of ‘braak’. Dit waren meestal diepe gaten. Het was dan onmogelijk om de dijk door zo’n gat heen te leggen. De dijk herstelde men door zo’n braak ‘binnen of buiten’ te dijken. De dijk werd er voor- of achterlangs gelegd. Buitengedijkte braken slibden in de loop van de tijd weer dicht door de werking van eb en vloed. Binnengedijkte braken bleven als meertjes achter de dijk tot vandaag nog zichtbaar.

Bij “De Suyderbraeck” is er vermoedelijk sprake geweest van een binnengedijkte braak. De dijk was echter zo laag dat de zee periodien de braak nog overspoelde en grotendeels slibde de braak weer dicht met klei. In een latere periode werd de braak op de diepste delen na drooggelegd. In de kavelstruktuur is een duidelijk onderbreking te zien die dwars op de oude kavelrichting ligt. Bovendien ligt “De Suyderbraeck” tussen de nieuwe dijk en de oude slaperdijk hetgeen dit vermoeden bevestigt.

4 Responses to Natuurgebied De Suyderbraeck

  1. Frank says:

    De jam was lekker, maar de chutnie was hemels!

  2. David Koopmans says:

    Heel interessant om de geschiedenis te lezen. Ik had geen idee!

  3. Rinus van der Star says:

    Vanmorgen een hele interessante eindpresentatie (door Jannie Wilky verzorgd) in het kader van Ivn natuurgidsopleiding – een geweldige beleving !!

  4. Jeroen van Assema says:

    Vandaag onder leiding van 2 gidsen van het IVN een rondleiding gekregen door dit gebied. Wat is het ontzettend mooi en wat leuk dat het is opengesteld! Na de rondleiding zelf nog een keer op mijn gemak rond geweest. Schitterende natuur, een hele hoop vlinders, mooie karpers, bijzondere schapen, mooie vogels enz. Bedankt!
    Als er hulp nodig is bij groen onderhoud dan wil ik best een steentje bijdragen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *